Przejdź do treści

Skonfrontuj głośne deklaracje polityków z twardymi danymi i ustawami

Oddziel konferencyjne hasła od rzeczywistych zapisów w budżecie państwa, projektach ustaw oraz oficjalnych szeregach czasowych GUS i Eurostatu.

Dołącz do testerów

Skopiuj polecenie i wklej je do asystenta AI, z którego już korzystasz.

Jak sprawdzać deklaracje publiczne na podstawie dokumentów, a nie emocji

  1. 01

    Porównaj slajd z konferencji z drukiem w RCL lub Sejmie

    Dopóki zapowiedź nie ma numeru w wykazie prac legislacyjnych i konkretnych przepisów przejściowych, pozostaje jedynie deklaracją intencji.

  2. 02

    Sprawdź skutki finansowe w Ocenie Skutków Regulacji (OSR)

    Każdy rządowy projekt ustawy musi zawierać dokument OSR pokazujący szacowany koszt dla budżetu, samorządów, firm oraz gospodarstw domowych.

  3. 03

    Patrz na wieloletnie trendy zamiast pojedynczego kwartału

    Politycy każdej opcji chętnie wybierają najwygodniejszy punkt startowy na wykresie — zestawienie pięcio- lub dziesięcioletnie przywraca właściwą skalę.

  4. 04

    Uwzględnij kompetencje instytucji: rząd, Sejm, samorząd czy UE

    Wiele obietnic dotyczy spraw leżących w gestii gmin, niezależnego banku centralnego albo prawa unijnego, których jedna decyzja ministra nie zmieni.

Dobrze wiedzieć

Gdzie w Polsce publikowane są oficjalne projekty ustaw przed trafieniem do Sejmu?

Projekty rządowe wraz z uzasadnieniem, Oceną Skutków Regulacji i uwagami z konsultacji publicznych publikowane są jawnie w serwisie Rządowego Centrum Legislacji (RCL).

Dlaczego dwie strony sporu politycznego podają różne kwoty tej samej reformy?

Jedna strona często podaje kwotę brutto lub sumę z dziesięciu lat, a druga koszt netto w pierwszym roku obowiązywania albo pomija ubytek dochodów samorządów.

Czy weryfikacja faktów obejmuje wypowiedzi wszystkich stron sceny politycznej?

Rzetelna weryfikacja stosuje identyczną miarę dokumentów, budżetu i statystyki publicznej wobec rządu, opozycji oraz władz samorządowych bez taryfy ulgowej.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania