Przejdź do treści

Sprawdź wiralową wiadomość z social mediów zanim podasz ją dalej

Ktoś wysłał Ci na komunikatorze sensacyjny zrzut ekranu lub nagranie? Zweryfikuj w minutę, czy potwierdzają to rzetelne źródła.

Dołącz do testerów

Skopiuj polecenie i wklej je do asystenta AI, z którego już korzystasz.

Szybki protokół sprawdzania sensacyjnego wpisu w 60 sekund

  1. 01

    Zwróć uwagę na brak daty publikacji i obcięty adres strony

    Manipulatorzy często rozsyłają sam obrazek ze starym nagłówkiem sprzed kilku lat, aby wywołać wrażenie, że zdarzenie dzieje się właśnie dziś.

  2. 02

    Sprawdź, czy informację podają co najmniej dwie niezależne agencje

    Prawdziwe wydarzenie o dużej skali w ciągu kilkunastu minut trafia do PAP, Reutersa i głównych redakcji, a nie tylko na anonimowe konta.

  3. 03

    Zajrzyj bezpośrednio na profil właściwej instytucji publicznej

    W sprawach awarii, bezpieczeństwa czy zdrowia pierwszym punktem odniesienia są komunikaty RCB, policji, samorządu, NBP lub GIS.

  4. 04

    Uważaj na wpisy żądające natychmiastowego udostępnienia

    Hasła typu podaj dalej zanim usuną albo media o tym milczą to klasyczny chwyt socjotechniczny wyłączający krytyczne myślenie.

Dobrze wiedzieć

Dlaczego fałszywe wiadomości rozchodzą się w komunikatorach szybciej niż sprostowania?

Wiadomości wysłane przez znajomego lub członka rodziny korzystają z naszego zaufania osobistego i zazwyczaj uderzają w silne emocje — lęk o bliskich, pieniądze albo poczucie niesprawiedliwości.

Po czym poznać konto w social mediach stworzone do siania dezinformacji?

Typowe cechy to niedawna data założenia lub nagła zmiana tematyki konta, dziesiątki wpisów dziennie pisanych emocjonalną polszczyzną z kalkami językowymi oraz brak autora z imienia i nazwiska.

Jak taktownie odpowiedzieć bliskiej osobie, która przesłała nieprawdziwy łańcuszek?

Najlepiej bez oceniania podesłać krótki link do oficjalnego komunikatu lub archiwalnej daty zdjęcia ze spokojnym komentarzem, że sprawa pochodzi sprzed lat lub została już wyjaśniona.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania